By DELIA CUARESMA
May mabigat na pagsisisi ang dating aktres at public servant na si Cita Astals matapos niyang ibunyag sa publiko ang kanyang kondisyon sa mental health, isang hakbang na inaasahan niyang magbubukas ng pang-unawa, pero kabaligtaran ang naging resulta.
Na-diagnose ng bipolar disorder noong 2011, umasa si Cita na ang kanyang pag-amin ay makatutulong upang mabawasan ang stigma. Ngunit sa halip, mas lalo raw siyang tinawag na “baliw” at hinusgahan ng mga tao.
“I was hoping my coming out in the open will help people understand and cut down on stigma, kaya lang hindi rin nangyari,” aniya sa panayam sa “Kay Susan Tayo! Vlogs” na pinangungunahan ni Susan Enriquez.
Ipinaliwanag din ni Cita ang maling pananaw ng marami tungkol sa kanyang kondisyon:
“It is not a thinking disorder. It’s a mood disorder. It’s an emotional disorder,” ani niya, sabay puna sa simplistikong pagtingin ng ilan sa psychiatry.
Ayon kay Cita, ang paggamit ng salitang “baliw” bilang pangkalahatang label sa lahat ng mental illness ang lalong nagpapalala sa sitwasyon.
“Ang problema, sa Tagalog, any mental illness naka-lump sum na ‘baliw’,” aniya.
Dahil dito, madalas umano siyang napapahamak sa publiko.
“Minsan mapapaaway ka kasi may mga tao… lalapit ‘baliw yan.’ Pag binalikan mo, they deny it,” kuwento niya.
Ibinahagi rin ng dating konsehal na ang pinagmulan ng kanyang pinagdaanan ay nagsimula noong 2009 hanggang 2010 kaugnay ng umano’y pag-agaw sa lupa ng kanyang pamilya sa Mindanao, isang pangyayaring nagdulot ng matinding stress at umano’y “harassment.”
“I was forced to leave Manila,” ani niya.
Sa kasalukuyan, patuloy siyang umiinom ng gamot sa mababang dosage habang abala sa pagbabasa at pagsusulat.
Bagamat aminadong nami-miss niya ang showbiz, dala pa rin ni Cita ang aral ng kanyang karanasan, na hindi sapat ang pag-amin kung hindi handa ang lipunan na umunawa.
